Publicaties
Van National Geographic tot De Telegraaf
Van Toetanchamon tot Trump. Van Romeinse keizers tot Limburgse koempels. Van vergeten rampen tot alledaagse gewoontes. Geschiedenis zit overal. Hieronder een selectie van publicaties waarin Bart de grote én kleine historische verhalen uit het verleden tot leven brengt.
National Geographic Historia
Nummer 4/2026
De val van Maastricht
In 1673 zette Lodewijk XIV alles op alles om de onneembaar geachte vesting Maastricht te veroveren. Dit artikel reconstrueert het spectaculaire beleg, de vernieuwende belegeringstechnieken van Vauban en de dood van de legendarische musketier d’Artagnan tijdens de bloedige strijd om de stad.
National Geographic Historia
Nummer 3/2025
De ondergang van de Eeuwige Stad
In 1527 veranderde Rome in een hel op aarde. Soldaten van keizer Karel V plunderden de Eeuwige Stad, kerken werden leeggeroofd en duizenden inwoners werden afgeslacht. Dit artikel reconstrueert hoe politieke rivaliteit, religieuze spanningen en menselijke hoogmoed uitmondden in de beruchte Sacco di Roma, een gebeurtenis die het gezicht van Europa voorgoed veranderde.
National Geographic Historia
Nummer 4/2024
De Duitse Boerenoorlog
Een opstand die volgens de overlevering begon met een handvol slakken, groeide uit tot de grootste volksopstand van de zestiende eeuw. Tienduizenden boeren, ambachtslieden en mijnwerkers eisten vrijheid en gelijke rechten, met bloedige gevolgen. Dit artikel vertelt het verhaal achter de Duitse Boerenoorlog, een keerpunt in de Europese geschiedenis.
National Geographic Historia
Nummer 2/2023
Het verdwenen hoofd van Haydn
De Oostenrijkse componist Joseph Haydn werd tweemaal begraven, maar bij zijn herbegrafenis in 1820 ontbrak zijn hoofd. Wat volgde was een ongelooflijk verhaal over grafroof, pseudowetenschap, bedrog en een schedel die meer dan een eeuw zoek bleef. Dit artikel vertelt het waargebeurde mysterie achter een van de vreemdste episodes uit de muziekgeschiedenis.
National Geographic Historia
Nummer 2/2022
Het schip aan de wieg van Zuid-Afrika
Geen enkele scheepsramp heeft zo’n grote invloed gehad op het ontstaan van een land als de ondergang van het VOC-schip Nieuw Haarlem. Op 25 maart 1647 liep het, volgeladen met kostbare specerijen, vast in de Tafelbaai. De schipbreuk en de gebeurtenissen die volgden, zouden het verloop van de geschiedenis van Zuid-Afrika voorgoed veranderen. Dit artikel laat zien hoe een noodlottige schipbreuk de geboorte van een land mede vormgaf.
National Geographic Magazine
Juli 2021
Mussolini’s ‘Homo-eiland’
In 1939 liet dictator Benito Mussolini op het afgelegen eiland San Domino, voor de Italiaanse oostkust, een geheime strafkolonie voor homoseksuelen inrichten. Ver van de buitenwereld moesten de bewoners zichzelf zien te redden. En dat lukte. Het artikel belicht een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de geschiedenis van het fascistische Italië.
National Geographic Historia
Nummer 5/2021
De Harige Oorlog
Halverwege de zeventiende eeuw raakte de Republiek verwikkeld in een opmerkelijke controverse. De inzet: de haarlengte van mannen. Wat begon als een discussie onder predikanten groeide uit tot een landelijke polemiek die kerk en samenleving jarenlang verdeelde. Het artikel vertelt het verrassende verhaal achter een van de merkwaardigste cultuurconflicten uit de Nederlandse geschiedenis.
National Geographic Historia
Nummer 3/2020
Dierenprocessen in de Middeleeuwen
Vanaf de Late Middeleeuwen verschenen in heel Europa dieren voor de rechter. Varkens, honden, ratten en zelfs insecten werden aangeklaagd, kregen een advocaat en konden worden veroordeeld tot de galg, verbanning of de doodstraf. Dit artikel onthult het opmerkelijke, maar waargebeurde verhaal achter een van de meest fascinerende en vergeten hoofdstukken uit de Europese rechtsgeschiedenis.
Het gehele artikel is te lezen via deze link.
National Geographic Online
Oktober 2020
Bijzondere berging van vliegtuigwrak uit WOII in het Markermeer
Op de bodem van het Markermeer rustte ruim 75 jaar lang een Britse Short Stirling-bommenwerper. Dit artikel volgt de indrukwekkende bergingsoperatie, waarbij niet alleen wrakstukken, maar mogelijk ook antwoorden voor de nabestaanden van de vermiste bemanning boven water kwamen. Een verhaal over oorlogserfgoed, forensisch onderzoek en de blijvende impact van de Tweede Wereldoorlog.
Het gehele artikel is te lezen via deze link.
De bijbehorende reportage is te bekijken via deze link.
Quest
Mei 2022
Oude groet – de geschiedenis van het handen schudden
Waarom schudden we elkaar eigenlijk de hand? Is het een vredesgebaar, een manier om te controleren of iemand geen wapen draagt, of gaat de oorsprong veel verder terug? Aan de hand van archeologische vondsten, primatologisch onderzoek en historische bronnen volgt dit artikel de verrassende geschiedenis van een alledaags gebaar – van de Assyrische koningen en de Oudheid tot de quakers, de coronapandemie en de Trumpshake
Quest
September 2022
Koning aan zet – de geschiedenis van het schaakspel
Schaken begon zo’n tweeduizend jaar geleden als een militair strategiespel in India. Via Perzië en de Arabische wereld vond het zijn weg naar Europa, waar de spelregels voortdurend veranderden onder invloed van religie, politiek en maatschappelijke ontwikkelingen. Van olifanten die bisschoppen werden tot de opmars van de machtige koningin: de geschiedenis van het schaakspel vertelt verrassend veel over de geschiedenis van de mens.
MijnStreek
December 2024
Vijftig jaar na de laatste mijnsluiting: van diep trauma naar hernieuwde trots
In 1965 beloofde minister Joop den Uyl dat de mijnsluitingen gepaard zouden gaan met nieuwe werkgelegenheid en een betere toekomst. De werkelijkheid bleek weerbarstiger. Hoe verliep de beloofde herstructurering van Zuid-Limburg? En hoe veranderde een collectief trauma uiteindelijk in een hernieuwde trots op het mijnverleden? Aan de hand van historische bronnen onderzoekt dit artikel de sociale en economische gevolgen van de mijnsluitingen én de lange weg van de Oostelijke Mijnstreek naar herstel.
Ons Amsterdam
Juli/Augustus 2019
Tingel Tangel: onafhankelijk theater aan de Postzegelmarkt
Sieto en Marijke Hoving waren pioniers van het naoorlogse cabaret en maakten van Tingel Tangel aan de Nieuwezijds Voorburgwal de kraamkamer van een nieuwe generatie kleinkunstenaars. Dit artikel vertelt de geschiedenis van een eigenzinnig theater dat, zonder subsidie en met een ontembare onafhankelijkheidsdrang, uitgroeide tot een begrip in cultureel Amsterdam.
Het gehele artikel is te lezen via deze link.
Voor de Historie-pagina van De Telegraaf schrijft Bart regelmatig over verrassende, vergeten en actuele verhalen uit de wereldgeschiedenis. Hieronder een kleine selectie van artikelen over uiteenlopende onderwerpen: van de Romeinse Oudheid en de Tweede Wereldoorlog tot de Chinese Culturele Revolutie en de Koude Oorlog.
Klik hier om uw eigen tekst toe te voegen
Klik hier om uw eigen tekst toe te voegen
Bart Gielen boeken als spreker?
